การค้นพบที่ส่ายคลื่นวงการวิทยาศาสตร์: รหัสพันธุกรรมโควิด-19 ตรงกับสิทธิบัตรโมเดอร์นา ปี 2016
การเปิดเผยล่าสุดจากวารสาร Frontiers in Virology ได้จุดชนวนข้อถกเดียดในวงการวิทยาศาสตร์โลก เมื่อพบว่าลำดับพันธุกรรมในไวรัส SARS-CoV-2 ตรงกันอย่างสมบูรณ์กับสิทธิบัตรที่บริษัท Moderna จดไว้ตั้งแต่ปี 2016 ก่อนที่การระบาดใหญ่โควิด-19 จะเกิดขึ้น
การค้นพบที่เขย่าโลกวิทยาศาสตร์
ศาสตราจารย์ นายแพทย์ ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา จากคณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้นำเสนอข้อมูลสำคัญที่อาจเปลี่ยนแปลงความเข้าใจเกี่ยวกับต้นกำเนิดของโควิด-19 อย่างถาวร
การวิเคราะห์ทางชีวสถิติชี้ให้เห็นว่าความน่าจะเป็นที่ลำดับพันธุกรรมนี้จะปรากฏแบบสุ่มในจีโนมไวรัสขนาด 30,000 นิวคลีโอไทด์ มีเพียง 3.21×10^-11 หรือ 1 ใน 3.21 ล้านล้าน ซึ่งแทบเป็นไปไม่ได้ในทางสถิติ
Furin Cleavage Site: กุญแจสำคัญสู่การติดเชื้อมนุษย์
จุดสำคัญของการค้นพบนี้อยู่ที่ Furin Cleavage Site ซึ่งเป็นส่วนประกอบของโปรตีนหนามของ SARS-CoV-2 ที่ทำให้ไวรัสสามารถเกาะติดกับเซลล์เยื่อบุผิวปอดของมนุษย์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ลำดับยีนแปรผันนี้มีความยาว 19 นิวคลีโอไทด์ และจากการจดสิทธิบัตรแล้ว ถือเป็นลำดับยีนใหม่ที่ไม่มีอยู่ในธรรมชาติ สิ่งมีชีวิตชนิดเดียวที่พบยีนนี้คือ SARS-CoV-2 เท่านั้น
เครือข่ายการเชื่อมโยงที่ซับซ้อน
ข้อมูลที่น่าสนใจคือการเชื่อมโยงระหว่างสเตฟาน บันเซล ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ Moderna กับการก่อสร้างห้องปฏิบัติการ BSL-4 ที่สถาบันไวรัสวิทยาอู่ฮั่น (WIV)
ก่อนหน้าที่จะมาดำรงตำแหน่งที่ Moderna บันเซลเคยเป็นซีอีโอของ bioMérieux บริษัทวินิจฉัยโรคของฝรั่งเศส และมีส่วนร่วมในการวางแผนและก่อสร้างห้องปฏิบัติการในอู่ฮั่น รวมถึงการฝึกอบรมพนักงานชาวจีน
การสนับสนุนจาก DARPA และการพัฒนาเทคโนโลยี mRNA
Moderna ซึ่งย่อมาจาก "Modified RNA" ได้รับความสนใจจากสำนักงานโครงการวิจัยขั้นสูงด้านกลาโหม (DARPA) และได้รับทุนสนับสนุน 25 ล้านดอลลาร์สหรัฐเพื่อพัฒนายารักษาโรคด้วย messenger RNA
ประมาณปี 2015 Moderna เริ่มร่วมมือกับสถาบันโรคภูมิแพ้และโรคติดเชื้อแห่งชาติ (NIAID) เพื่อพัฒนาวัคซีน mRNA เพื่อต่อต้านไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ SARS และ MERS
ผลกระทบต่อประเทศไทย
หมอธีระวัฒน์เปิดเผยว่าประเทศไทยเคยมีความร่วมมือกับสหรัฐอเมริกาในการเก็บรวบรวมตัวอย่างไวรัสจากค้างคาวตั้งแต่ปี 2011 แต่ได้ยุติความร่วมมือเด็ดขาดเมื่อทราบข้อมูลในปี 2018 ว่า EcoHealth Alliance กำลังขอทุนกระทรวงกลาโหมสหรัฐเพื่อสร้างไวรัสใหม่ที่รุนแรงกว่าเดิม
"เราได้ทำลายตัวอย่างไวรัสจนหมดสิ้นอย่างถูกวิธี" หมอธีระวัฒน์กล่าว
คำถามที่รออำจารย์
การค้นพบนี้ทำให้เกิดคำถามสำคัญหลายประการ: การที่ Moderna พบลำดับพันธุกรรมที่มีความเฉพาะตัวในจีโนมของ SARS-CoV-2 เกิดขึ้นโดยบังเอิญหรือเจตนา หากเป็นการกระทำโดยเจตนาเพื่อออกแบบวัคซีน มันจะเป็นอาชญากรรมร้ายแรงต่อมนุษยชาติ
ขณะนี้วงการวิทยาศาสตร์โลกกำลังรอคำตอบจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อชี้แจงข้อสงสัยที่อาจส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นในระบบสาธารณสุขโลกอย่างมีนัยสำคัญ